O αυτισμός με απλά λόγια

O αυτισμός με απλά λόγια

O αυτισμός με απλά λόγια

Ο Φόβος Φυλάει τα Έρημα

Όλοι ξέρουμε πια την Τεμπλ Γκράντιν, την πιο διάσημη αυτιστική ενήλικα γυναίκα στον κόσμο.

Και για όσους δεν την έχουν ακουστά δείτε το τρέιλερ από την ταινία που γύρισε το ΗΒΟ για την ζωή της: «Temple Grandin – HBO Original Film starring Claire Danes»

Η Τεμπλ έγινε διάσημη κυρίως επειδή κατάφερε να βρει τι ήταν εκείνα που τρόμαζαν τις αγελάδες και τις έκαναν να μην θέλουν να συνεργαστούν (πεισμάτωναν και δεν προχωρούσαν, ή αντιδρούσαν χωρίς εμφανή λόγο, και έτρεχαν σε αντίθετη κατεύθυνση, βέλαζαν πολύ δυνατά, κ.α.)

Αυτά που έκαναν τις αγελάδες να τρομάζουν μέχρι την στιγμή που η Τεμπλ τους άνοιξε τα μάτια, οι άνθρωποι στην βιομηχανία κρέατος που τις εκμεταλλεύονταν δεν τα έπαιρναν στα σοβαρά διότι ήμαστε και λίγο τι αλαζόνες σαν άνθρωποι και νομίζουμε πως ήμαστε τα μόνα όντα με λογική σκέψη, ένστικτα φόβου και ευγενή αισθήματα… νομίζουμε συχνά ότι τα ζώα είναι κατώτερά μας και δεν αξίζουν τον κόπο από μέρους μας όποιας κατανόησης των αναγκών τους!

Η Τεμπλ, σαν αυτιστική που είναι και που δεν νοιώθει ανώτερη από κανένα άλλο ον, αλλά νοιώθει όπως όλοι αυτιστικοί πως όλοι ήμαστε ίσοι, μπήκε στην θέση των αγελάδων και κατανόησε αυτά που βίωνε η αγελάδα. Όταν ακολούθησε τα βήματα των αγελάδων μέσα από τα περάσματα που τις έσπρωχναν στον δρόμο για το μαντρί ή το σφαγείο, ένοιωσε και η ίδια το ίδιο ακριβώς με αυτές. Σχεδίασε λοιπόν μετά διαδρόμους και ράμπες και ότι άλλο ήταν αναγκαίο ώστε όταν οι αγελάδες περνούσαν από μέσα δεν τις φόβιζε, κάτι και όταν ένα ον δεν φοβάται δέχεται και να συνεργαστεί.

Χαρακτήρας Ατόμου, Περιβάλλον και Αλληλεπίδραση

Γιατί κάθομαι και σας αναλύω αυτή την επίτευξη της Τεμπλ; Διότι αυτό είναι και ο αυτισμός, η μη-επιθυμία («ανικανότητα» το ονομάζει λανθασμένα η επιστήμη) συνεργασίας του παιδιού με τους «άλλους» διότι κάτι στην αλληλεπίδραση αυτή από την πλευρά των άλλων τα κάνει να μην νοιώθουν ασφάλεια (π.χ. εκδηλώνουν απρόοπτες κυρίως συμπεριφορές, άλλα λένε άλλα κάνουν και άλλα εννοούν, κ.α.) που αγχώνει το αυτιστικό παιδί.

Όλοι ξέρουμε ότι τα 3 πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού είναι πολύ σημαντικά για το κτίσιμο της προσωπικότητάς του. Στην περίοδο αυτή το παιδί έχει απόλυτη ανάγκη να σχηματίσει μία σχέση Ασφαλούς Προσκόλλησης, με έναν ενήλικα που θα διαδραματίσει τον ρόλο της «μητέρας». Ο ενήλικας αυτός μπορεί να είναι η μαμά ή ο μπαμπάς ή και κάποιο άλλο άτομο. Αν κάτι δεν πάει καλά στο στάδιο αυτό, το παιδί θα εμφανίσει μια καθυστέρηση στην όλη ανάπτυξή του, σαν να θέλει να κερδίσει χρόνο μέχρι που να καταφέρει να βρει τις σωστές συνθήκες για να σχηματίσει αυτήν την στενή επαφή ασφάλειας.

Στα αυτιστικά παιδιά το ένστικτο της αυτοπροστασίας τα ωθεί να διαλέξουν να στραφούν και να κλειστούν προς τα μέσα, μια και προς τα μέσα είναι η μόνη άλλη εκλογή που έχουν να βρουν την ασφάλεια που αναζητούν προς τα έξω και από την «μητέρα» και δεν την βρίσκουν.

Ο εαυτός μας δεν είναι απρόοπτος, ξέρει τι εννοούμε και τι κάνουμε διότι ακολουθεί μέχρι τα 7 χρόνια τα ένστικτα με τα οποία γεννηθήκαμε και υπάρχουν στο σώμα μας.

Το γύρισμα αυτό από την αναζήτηση της ασφάλειας προς τα έξω (μητέρα) με κατεύθυνση προς τα μέσα και η σύνδεση ασφάλειας με τον ίδιο μας τον εαυτό, είναι ο (ε)αυτισμός. Λέξη που άλλωστε παράγεται από το «εαυτός».

Η (ε)αυτό-ικανοποίηση, η κάλυψη δηλαδή των αναγκών ασφάλειας που πηγάζουν από τον φόβο (ανασφάλεια) που νοιώθει το παιδί από την επαφή του με την «μητέρα» (άλλοι), στρεφόμενο προς τα μέσα και μεταφέροντας την ανάγκη ασφαλούς προσκόλλησης προς τον εαυτό σαν μόνη άλλη εκλογή.

Η επιστήμη όμως παρόλο που το ξέρει αυτό, δεν θέλει να το δει ή αποδεχθεί και να αναρωτηθεί πως θα πρέπει να διευθετήσει το αναγκαστικό κλείσιμο προς τα μέσα των αυτιστικών παιδιών.

Διότι τα στοιχεία και οι έρευνες υπάρχουν, και μόλις κάποιος (όπως έκανε η Τεμπλ) μπει στην θέση του αυτιστικού παιδιού και ψάξει να βρει γιατί και τι ακριβώς είναι που κάνει το αυτιστικό παιδί να φοβάται την επαφή με τους άλλους, θα δει σε όλες τις περιπτώσεις αυτιστικών παιδιών τα εξής χαρακτηριστικά στην οικογένεια που μεγαλώνει:

Καταστάσεις που δεν προσφέρουν στο παιδί την σωστή έκφραση της αγάπης ώστε να μπορεί να την αναγνωρίσει (σωματο/συναισθηματική ασφάλεια), σωστή οριοθέτηση ώστε να μάθει πως και αυτό να δείχνει την δική του αγάπη (επικοινωνία), και σωστή εκπαίδευση ώστε να ξέρει πως να γενικεύσει την έκφραση αγάπης σε όλους τους άλλους πέρα από την «μητέρα» (κοινωνικοποίηση).

Η τριάδα του αυτισμού είναι η ελλιπής (μη ολοκληρωμένη) εμπειρία του παιδιού στους τομείς:

  • Σωματική/Συναισθηματικής Ασφάλειας ή Ασφαλούς Προσκόλλησης (0-3 ετών)
  • Επικοινωνίας (3-7 ετών)
  • Κοινωνικοποίησης (7-11 ετών)

Οι ηλικίες που αναφέρονται είναι τα ορόσημα μέσα στα οποία θα πρέπει να ολοκληρωθούν αυτές οι κατά μέρους καταστάσεις. Αν παραμείνουν ανολοκλήρωτες θα σημαίνει ότι οι ανάπτυξη σε αυτούς τους τομείς θα καθυστερεί και θα εμφανίζεται με όλο και πιο πολλά προβλήματα όσο το παιδί μεγαλώνει και σέρνει πίσω του ανολοκλήρωτες καταστάσεις.
Το εκπληκτικό είναι, ότι όπως και με τις αγελάδες, από την στιγμή που θα αλλάξουμε τα δεδομένα και παρέχουμε στα παιδιά αυτό που έχουν ανάγκη, και το έχω δει σε δεκάδες παιδιά με όλων των ειδών τις διαγνώσεις και με συμπεριφορές που η επιστήμη ονομάζει «βαρύ αυτισμό και νοητική υστέρηση» να επιταχύνεται η ανάπτυξη και γενική εξέλιξη του αυτιστικού παιδιού σε όλους τους τομείς (Συναισθηματική ωρίμανση, Επικοινωνιακή ωρίμανση και Κοινωνική ωρίμανση).

Το παιδί, με το που θα βρει στο περιβάλλον του τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται για να αναπτυχθεί στους τρεις αυτούς τομείς (η τριάδα του αυτιστικού παιδιού), είναι ικανό να επιταχύνει την συναισθηματική, επικοινωνιακή και κοινωνική ανάπτυξη του και να φτάσει ή ξεπεράσει ακόμη μη-αυτιστικά παιδιά ίδιας ηλικίας σε γνωσιακό και συμπεριφορικό επίπεδο!

Από το στενό και πρωταρχικό περιβάλλον και την συμπεριφορά των ατόμων μέσα στο περιβάλλον του θα αντλήσει, θα ανακαλύψει και θα μάθει το αυτιστικό παιδί κατά πόσο φιλικές ή όχι είναι οι προθέσεις, σκέψεις, διαθέσεις, και συναισθήματά τους. Αν σας έχει κάνει η επιστήμη να πιστεύετε ότι ένα αυτιστικό παιδί είναι ανίκανο να τα διακρίνει, αναγνωρίσει ή κατανοήσει δυστυχώς δεν σας έχουν πει την αλήθεια. Ένα αυτιστικό παιδί όχι μόνο μπορεί να τα δει, αναγνωρίσει και κατανοήσει, αλλά και μπορεί να τα θυμάται, να τα συγκρίνει και να τα αποδεχθεί ή αποβάλει ως ανακριβή ή δυσθυμικά. Όταν λοιπόν το περιβάλλον, και κυρίως η «μητέρα» στα τρία πρώτα και πολύ βασικά έτη της ζωής του, του δώσει βιώματα συναισθηματικών καταστάσεων που το μπερδεύουν και το αγχώνουν, θα τα αποβάλει ως μη έγκυρη πηγή Σωματικής/Συναισθηματικής Ασφάλειας. Από εκεί και πέρα δεν θα τα παίρνει πια στα σοβαρά, με αποτέλεσμα να εμφανίζει όσο μεγαλώνει την γνωστή συναισθηματική ανωριμότητα που ξέρουμε.

Θα σας δώσω ένα παράδειγμα, πως φτάνει το παιδί σε αυτή την αποβολή. Η «μητέρα» είναι η πηγή χαράς διότι προσφέρει τροφή και χάδια. Συγχρόνως όμως η «μητέρα» είναι πηγή φόβου διότι ξαφνικά γίνεται θηρίο και βρυχάται (φωνάζει), που δαγκώνει (προκαλεί σωματικό πόνο), και δεν σε προστατεύει εκείνη την στιγμή. Η αμφιθυμία που βιώνει το αυτιστικό παιδί, θα το ωθήσει –ως τελειομανής που ήμαστε από γεννησιμιού μας) να αποφύγει και τέλος να αποβάλει (διαγράψει) αυτό που του φέρνει ανασφάλεια. Αμφιθυμία = αστάθεια συναισθηματική = ανασφάλεια.
Δεν θα αποβάλει κατ’ αρχάς την «μητέρα» διότι εκεί βασίζεται η όλη επιβίωσή του, αλλά θα αποβάλει τα συναισθήματα που του δημιουργούν την ανασφάλεια. Θα κλείσει δηλαδή την «δίοδο» (από τα έξω προς τα μέσα και από τα μέσα προς τα έξω) των συναισθημάτων. Θα διακόψει την συναισθηματική συναλλαγή με την «μητέρα» (άλλους).

Άμα το στενό (οικογενειακό) περιβάλλον του αυτιστικού παιδιού δεν καταφέρει να περάσει το «τεστ ασφάλειας» και δεν έχει δώσει σ το αυτιστικό παιδί αρκετά δείγματα που να του συνεπάγουν ότι η «μητέρα» κατ’ αρχάς και μετά οι άλλοι γύρο του είναι άξιοι της συνεργασίας, εμπιστοσύνης, και αγάπης του δεν θα κάνει το βασικό για αυτό το ίδιο βήμα σύνδεσης Ασφαλούς Προσκόλλησης και θα διαλέξει να παραμείνει εκεί που πιστεύει ότι θα είναι το πιο ασφαλής, στην ασφάλεια του εαυτού του και εσωτερικού του κόσμου.

Όσο λιγότερη ανάγκη νοιώθει το παιδί να εκδηλωθεί προς τα έξω, τόσο θα είναι και η εικόνα της συμπεριφοράς του που εξωτερικεύεται σαν «βαρύς αυτισμός» όπου τα παιδιά δείχνουν απόμακρα, αποκομμένα και αδιάφορα (δήθεν) για τους άλλους γύρο τους.

Η αλήθεια είναι, όπως ήδη το ανέφερα, πως κάθε άλλο παρά αδιάφορα προς τους άλλους είναι τα αυτιστικά παιδιά. Τα ίδια έχουν πολύ λεπτομερειακά μετρήσει και καταγράψει την συμπεριφορά όλων των άλλων, με πρωταρχικό πρόσωπο την «μητέρα», πριν καταλήξουν σε αυτή την εξωτερίκευση συμπεριφοράς που δεν είναι τίποτα άλλο παρά η μη αποδοχή τους των όσων βιώνουν γύρο τους. Σαν να λένε «δεν με καλύπτουν αυτά που κάνετε, και δεν τα θέλω άλλο».

Αυτό σημαίνει ότι όσο πιο πολλά στοιχεία βρει το αυτιστικό παιδί αλλά και αυτιστικός έφηβος και φυσικά ακόμη και ένας αυτιστικός ενήλικας που να του δείχνουν ότι μπορεί να εμπιστευτεί κτίζοντας σχέσεις ασφάλειας (Σωματο-Συναισθηματικής, Επικοινωνιακής και Κοινωνικής) τόσο πιο «ελαφρύς», «μέτριος» ή «ήπιος» θα είναι ο αυτισμός του. Πιο σωστά θα έλεγα η εξωτερίκευση της συμπεριφοράς του. Διότι ο αυτισμός είναι κάτι που δεν αλλάζει, τον κληρονομεί μέσα από τα γονίδια το κάθε άτομο, ενώ η συμπεριφορά είναι κάτι που μπορεί να αλλάξει ανάλογα με τις συνθήκες αλληλεπίδρασης και περιβάλλοντος που θα βρει ο κάθε αυτιστικός γύρω του.

 

 

ΠΗΓΕΣ | medidiatrofi.gr