ΚΑΡΠΑΘΙΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

 

Αντίστροφη Δυσλεξία

Α’, Β’ & Γ’ Δημοτικού


 

Στην ανάγνωση ο δυσλεξικό παιδί με αντίστροφη δυσλεξία δεν πρόκειται να έχει κάποιες ιδιαίτερες δυσχέρειες και βρίσκεται στα ευρέα φυσιολογικά πλαίσια του συνόλου των μαθητών της τάξης, στην πρώτη τάξη του Δημοτικού σχολείου.

Στη μάθηση των γραμμάτων στην αρχή είναι δυνατόν να παρουσιάσει κάποιες συγχύσεις, του τύπου των φαινομενικών συγχύσεων, μεταξύ των φωνηέντων και ιδιαίτερα του φωνήεντος -α- και του φωνήεντος -ο-, ενώ επίσης υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να παρουσιασθεί και η σύγχυση μεταξύ του φωνήεντος -ε- και του αριθμού -3-.  Σε επίπεδο συμφώνων το συγκεκριμένο παιδί δεν παρουσιάζει κάποιες, οποιεσδήποτε, συγχύσεις.

Η ανάγνωσή του είναι δυνατόν να έχει ένα άχαρο και σχετικά γρήγορο ρυθμό και χαρακτήρα σαν να κάνει κάτι αναγκαστικά, ή κάτι το οποίο δεν το ευχαριστεί. Σε επίπεδο ανάγνωσης των λέξεων είναι πιθανόν στις αρχές να παρουσιασθούν κάποιες καθυστερήσεις, οι οποίες όμως σύντομα παρέρχονται, και παρατηρούνται όταν υπάρχουν με τη μορφή συλλαβής συγκεκριμένα φωνήεντα μέσα στη διαδοχικότητα της λέξης.

Αυτή η καθυστέρηση οφείλεται στο γεγονός ότι το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί δεν είναι έτοιμο να διαχωρίσει κάποια από τα φωνήεντα, αλλά αυτό όμως παρέρχεται σύντομα, επειδή άλλωστε πρόκειται για κάποια από τα φωνήεντα και στο σύνολό τους είναι, αναλογικά με τα σύμφωνα, ελάχιστα. Δεν πρόκειται να έχουμε συλλαβική ανάγνωση από αυτό το δυσλεξικό παιδί, ενώ θα παρατηρήσουμε ένα ρυθμό της ανάγνωσης περίεργο και μάλιστα θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ένας αγχωτικός ρυθμός.

Δίνει την εντύπωση ότι θέλει να τελειώσει και να απαλλαγεί από αυτό που κάνει, από την ανάγνωση, και μπορούμε να δούμε ότι αυτό που τον κουράζει περισσότερο είναι τα φωνήεντα. Αυτού του είδους η ανάγνωση θα συνεχίσει να υπάρχει, μάλιστα δε θα εξελιχθεί σε μία πιο γρήγορη, σε ριπές ανάγνωση, πιθανόν και με τη μορφή ταχυλαλίας, πάντοτε όμως με στοιχεία, άλλοτε λίγα και άλλοτε περισσότερο αγχωτικής ανάγνωσης.

Βέβαια στις τρεις αυτές τάξεις του Δημοτικού σχολείου ακόμα δεν υπάρχει η υποχρέωση διαβάσματος κάποιου κειμένου, μαθήματος, για την αφομοίωση εννοιών, μάθηση εννοιών, και στη συνέχεια η ανάλογη εξέταση στη σχολική τάξη.
Από την άλλη πλευρά το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί δεν έχει την ικανότητα να παραμείνει στη θέση του και να ακούσει τον εκπαιδευτικό, ο οποίος παραδίδει το μάθημα, και είτε παίζει, είτε χαζεύει, τις περισσότερες όμως φορές ενοχλεί τους γύρω του και κάνει φασαρία.
Αυτό το γεγονός βέβαια σημαίνει ότι την επομένη δεν θα είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις ανάγκες της εξέτασης, ενώ έχει τη δυνατότητα να διαβάσει και να αφομοιώσει σχετικά καλά στο σπίτι τα μαθήματα του. Στη συνέχεια όμως σε περίπτωση εξέτασης το συγκεκριμένο παιδί δεν θα μπορέσει να αποδώσει αυτά που πραγματικά έμαθε, επειδή το άγχος του δεν το αφήνει μέσα στην ηρεμία του να μπορέσει να οργανώσει τη διαδοχικότητα των εννοιών του μαθήματος, το οποίο ξανατονίσουμε ότι γνωρίζει.

Το βασικό πρόβλημα αυτού του συγκεκριμένου δυσλεξικού παιδιού είναι οι αρνήσεις του, οι οποίες δεν αρχίζουν από τις αρχές της πρώτης Δημοτικού, αλλά στην τρίτη τάξη είναι δυνατόν να έχουν αρχίσει ήδη.

Στη μάθηση της γλώσσας το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί σίγουρα θα έχει κάποια προβλήματα, είτε σε επίπεδο προφορικού λόγου, είτε ακόμα και σε επίπεδο γραφής.

Στον προφορικό λόγο παρατηρούμε δυσχέρειες σε επίπεδο ρυθμού της ανάγνωσης και τίποτε άλλο.

Στο γραπτό λόγο έχουμε μία ταχύτητα γραφής επίσης μεγαλύτερη από την κανονική, όχι σε γενικό επίπεδο, αλλά σε επίπεδο γράμματος, οπότε και έχουμε μία κακογραφία, με την χωρική της έννοια. Αυτή η κακογραφία θα έχει μία καλυτέρευση, αλλά δεν θα παρέλθει πλήρως, ενώ σε σπάνιες βαριές περιπτώσεις παραμένει.
Το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί αποφεύγει την προσπάθεια, σε μαθησιακό επίπεδο, ήδη από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού σχολείου, και ήδη σιγά-σιγά εμφανίζονται αρνήσεις για οτιδήποτε μαθησιακό -σχολικό-, όχι όμως για το παιχνίδι.
Στη μάθηση των δομών της γλώσσας σε γενικές γραμμές ένα δυσλεξικό παιδί με αντίστροφη δυσλεξία έχει δυσχέρειες, ιδιαίτερα δε στις συντακτικές δομές, όπως και στις δομές που απαιτούν χωρο-χρονικές διαδικασίες.

Στις γραμματικές δομές υπάρχουν δυσχέρειες σε επίπεδο χρόνου, αλλά γενικότερα η επίδοση του συγκεκριμένου δυσλεξικού είναι ικανοποιητική, με βαθμιαία επιδείνωση λόγω των προβλημάτων συμπεριφοράς, των αρνήσεων, κλπ.

Στην ορθογραφία δεν υπάρχουν ουσιαστικές δυσχέρειες, ενώ είναι δυνατόν να παρατηρηθεί κάποια κλασσική θα λέγαμε ανορθογραφία, η οποία οφείλεται στην άρνηση του συγκεκριμένου δυσλεξικού και όχι σε κάποιες δυσχέρειες.

Έτσι στις αρχές της πρώτης τάξης του Δημοτικού σχολείου ουσιαστικά δεν έχουμε κάποια ιδιαίτερα προβλήματα στην ορθογραφία, αλλά στη συνέχεια λόγω της συμπεριφοράς του συγκεκριμένου δυσλεξικού θα αρχίσουμε να παρατηρούμε δυσχέρειες, οι οποίες δε θα οφείλονται στη δυσλεξία, αλλά στη γενικότερη συμπεριφορά του, η οποία είναι αποτέλεσμα του συγκεκριμένου είδους δυσλεξίας.

Σε επίπεδο οπτικής μνήμης και οπτικής αντίληψης δεν υπάρχουν κάποια ιδιαίτερα προβλήματα. Αυτό που θα πρέπει να τονισθεί είναι ότι δυσχέρειες σε επίπεδο ορθογραφίας προέρχονται από το άγχος και τη γενικότερη αρνητική διάθεση για οποιαδήποτε σχολική -μαθησιακή- δραστηριότητα. Αυτή η κατάσταση αρχίζει σχετικά νωρίς, από τα μέσα της πρώτης τάξης του Δημοτικού σχολείου, αυξανόμενη, οπότε στις επόμενες τάξεις η κατάσταση γίνεται πολύ πιο δύσκολη.

Το σκέφτομαι και γράφω, αποτελεί όπως είναι γνωστό την αποτύπωση γραπτά κάποιων εμπειριών, κάποιων απόψεων κλπ, του παιδιού. Στις συγκεκριμένες ηλικίες σίγουρα η διαδικασία αυτή κινείται στα πλαίσια κάποιων εμπειριών. Το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί έχει τη δυνατότητα λεκτικής ανάπτυξης αυτών που πραγματικά θα ήθελε να πει, αλλά παρατηρούμε όμως κάποιες δυσχέρειες σε επίπεδο σύνταξης, όπως επίσης και σε επίπεδο εννοιών χώρου και χρόνου.

Δεν υπάρχουν ορθογραφικά λάθη, εκτός από ανορθογραφία για την οποία έχουμε μιλήσει προηγούμενα, ενώ η άρνηση είναι αυτή, η οποία δεν αφήνει το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί να αναπτύξει τις απόψεις του στο σκέφτομαι και γράφω.

Επιπλέον η διήγηση είναι δυσχερής, λόγω του ότι οι έννοιες δεν είναι εύκολο να τοποθετηθούν σε ένα κανονικό χρονικό ή/και χωρικό επίπεδο, γεγονός το οποίο κουράζει και προκαλεί άρνηση για την όλη διαδικασία και διακοπή της προσπάθειας.
Αυτό σημαίνει ότι δεν πάσχει η αποτύπωση των εννοιών, αλλά η διαδοχικότητα, είτε χρονική, είτε χωρική. Το συγκεκριμένο δυσλεξικό δεν έχει κανένα πρόβλημα να διαβάσει το μάθημά του, να αφομοιώσει τις ανάλογες έννοιες και να είναι έτοιμο να τις αποδώσει σε επίπεδο εξέτασης.

Το άγχος του όμως όπως και η γενικότερη συμπεριφορά του, δεν του επιτρέπουν να αποδώσει προφορικά κυρίως αυτά τα οποία έχει ήδη μάθει, έχει πραγματικά αφομοιώσει. Θα παρατηρήσουμε ίσως να κομπιάζει κατά την προφορική εξέταση, να έχει άγχος και να χάνεται μέσα στη διαδοχικότητα των εννοιών, που περιλαμβάνονται στο μάθημα.

Κατά την παράδοση ενός τέτοιου μαθήματος, το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί, προσπαθεί αρχικά να παρακολουθήσει, και το επιτυγχάνει ως ένα βαθμό, αλλά σιγά-σιγά βλέπουμε ότι οι αφαιρέσεις του μέσα στην τάξη, όπως και η κινητικότητά του και γενικότερα η συμπεριφορά του δεν του επιτρέπουν να παρακολουθήσει.

Πολλές φορές δεν αφήνει και τους γύρω του να παρακολουθήσουν. Όσο όμως προχωρά το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί στις επόμενες τάξεις, αυτό το φαινόμενο αυξάνει και συνδυαζόμενο με την αυξανόμενη άρνηση, το καθηλώνει σε προγενέστερα μαθησιακά επίπεδα.

Γενικά θα πούμε ότι το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί έχει δυνατότητα μάθησης μέσω ανάγνωσης κειμένου, αλλά η γενικότερη ψυχική του διάθεση και συμπεριφορά δεν του επιτρέπουν να αποδώσει, ενώ σχετικά σύντομα οι αρνήσεις του είναι αυτές που δρουν ανασταλτικά στις μαθησιακές του -σχολικές του- δραστηριότητες.
Στην αριθμητική το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί παρουσιάζει κάποιες δυσχέρειες, οι οποίες αυξάνουν σταδιακά, όσον αφορά την αίσθηση του χώρου και του χρόνου μέσα από τη μαθηματική σκέψη.

Οι δυσχέρειες εντοπίζονται στην αφομοίωση των μαθηματικών εννοιών, δηλαδή των μεγεθών μεταξύ τους, δεν είναι δυνατόν ή υπάρχει δυσκολία στο να ξεχωρίσει μεταξύ δύο μικρών αριθμών ποιος είναι μεγαλύτερος και ποιος μικρότερος. Ποια απόσταση είναι ποιο μακριά από μία άλλη, εκφρασμένες αριθμητικά.

Το ίδιο και σε επίπεδο χρόνου. Έτσι θα λέγαμε ότι η αριθμητική, έστω και αν φαίνεται στην αρχή ότι είναι σε καλά επίπεδα για το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί, σιγά-σιγά αρχίζει να γίνεται ένα μάθημα που το κουράζει, του προκαλεί αφαιρέσεις όταν απαιτηθεί κάποια νοητική διεργασία εκ μέρους του, πράγμα το οποίο αποφεύγει.

Όσο προχωρά το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί στις επόμενες τάξεις παρατηρούμε ότι οι δυσχέρειες του αυξάνουν βασισμένες στη μαθηματική σκέψη, είτε των πράξεων, είτε κυρίως των προβλημάτων, όπου οι δυσχέρειες εντοπίζονται πολύ περισσότερο στη διαδικασία της αριθμητικής πράξης, πάντα επαναλαμβάνουμε με την χωρο-χρονική τους έννοια.
Επιτραπέζια παιχνίδια το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί τα αποφεύγει επειδή, απαιτώντας τη δημιουργία κάποιου εικονικού χώρου αλλά και χρόνου, το κουράζουν και για το λόγο αυτό τα απεχθάνεται. Επιπλέον δεν είναι δυνατόν να συνεργασθεί σε επίπεδο τέτοιου είδους παιχνιδιού με κάποιους συνομηλίκους του, ενώ κάποιες φορές προσπαθεί, αλλά με συμμετοχή όμως κάποιων μεγαλυτέρων σε ηλικία ατόμων, όπως είναι οι γονείς του.

Το κινητικό παιχνίδι, κυρίως το ποδόσφαιρο, είναι μία δραστηριότητα την οποία αγαπάει το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί, συμμετέχει και με ένταση πολλές φορές, εμφανίζοντας μία δεξιότητα και μία υπέρμετρη και αδικαιολόγητη υπερκινητικότητα, ίσως και επιθετικότητα. Βέβαια η επίδοσή του δεν είναι πολύ καλή, θα λέγαμε ότι προτιμά να κρίνει και να συμμετέχει ως πολύ ένθερμος υποστηρικτής κάποιας ομάδας, παρά να παίζει το ίδιο.

Θα λέγαμε ότι είναι προτιμότερο για το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί, να παρακολουθεί τα δρώμενα μέσα σε ένα συγκεκριμένο οπτικά χώρο, παρά να ευρίσκεται το ίδιο μέσα σε αυτόν το χώρο, όπου θα πρέπει να θέσει και να δραστηριοποιήσει χωρικά το δικό του σωματικό σχήμα. Αυτή η δραστηριοποίηση είναι προβληματική και κουράζει το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί ή γενικότερα άτομο, οπότε την αποφεύγει.
Η μάθηση της ξένης γλώσσας στις ηλικίες αυτές δεν είναι δυνατόν να γίνει με την κλασσική μάθηση, επειδή ακόμα δεν υπάρχουν οι δομές της μητρικής γλώσσας, όπου θα εγκατασταθεί η ξένη γλώσσα.

Για το λόγο αυτό η μάθηση της ξένης γλώσσας σε επίπεδο κυρίως παιχνιδιού, χωρίς τη μάθηση συγκεκριμένων δομών, δεν εμφανίζει κάποιες δυσχέρειες, αντίθετα μάλιστα, επειδή είναι ευκολότερα εκεί τα πράγματα, είναι δυνατόν το δυσλεξικό παιδί να έχει μία καλύτερη επίδοση.
Όσο όμως προχωρά στις επόμενες τάξεις παρατηρούνται κάποιες δυσχέρειες, οι οποίες οφείλονται στη συμπεριφορά και στις αρνήσεις, για τις οποίες μιλήσαμε προηγούμενα.

Η συμπεριφορά στο σχολείο του συγκεκριμένου δυσλεξικού παιδιού χαρακτηρίζεται από μία έντονη υπερκινητικότητα, η οποία καταλήγει σε αδεξιότητα, όπως επίσης και σε επιθετικότητα. Προσπαθεί να αναδειχθεί μέσω αρνητικών δεδομένων μέσα στη τάξη, ενώ πολλές φορές θα μπορούσαμε να πούμε ότι γίνεται ο συνήθης ύποπτος για οτιδήποτε γίνεται στο σχολείο, έστω και αν δεν το έχει κάνει ο ίδιος.

Από την άλλη μεριά όμως και όσο περνούν τα χρόνια η συμπεριφορά του συγκεκριμένου δυσλεξικού παιδιού επιδεινώνεται, θα λέγαμε ότι γίνεται όλο και πιο δύσκολη, σε σημείο πολλές φορές ο εκπαιδευτικός να έχει σημαντικά προβλήματα στην κανονική πορεία της τάξης του. Αντιλαμβάνεται το πρόβλημά του στις μικρές αυτές ηλικίες, αλλά φαίνεται ότι δεν έχει τη δυνατότητα να το ελέγξει, αντίθετα προσπαθεί να παρασύρει και άλλους συμμαθητές του σε αυτή τη συμπεριφορά και να δημιουργήσει μάλιστα και κάποια ανάλογη ομάδα.
Η συμπεριφορά του στο σπίτι είναι σχεδόν η ίδια με αυτή του σχολείου, αλλά εδώ κυριαρχεί η άρνηση προς τους γονείς, σε οποιαδήποτε παρότρυνση για οποιεσδήποτε σχολικές υποχρεώσεις του. Είναι πραγματικά ένα πολύ δύσκολο παιδί, το οποίο πολλές φορές φέρνει σε απόγνωση τους γονείς του, οι παρέες του συχνά είναι με άτομα μεγαλύτερά του, αλλά περιθωριακών συμπεριφορών, οι οποίοι και το εκμεταλλεύονται, τουλάχιστον σε αυτές τις μικρές ηλικίες.

Το συγκεκριμένο δυσλεξικό παιδί χαρακτηρίζεται από άγχος, το οποίο είναι φανερό σε όλες του τις εκδηλώσεις.

Η επιθετικότητα, η συχνά ύπουλη συμπεριφορά του, χαρακτηρίζονται από άγχος, το οποίο άλλωστε είναι αυτό που προκαλεί στην πραγματικότητα όλη την εικόνα που προαναφέραμε σε επίπεδο συμπεριφοράς.

Δεν θα στραφεί ποτέ εναντίον του εαυτού του, αλλά αντίθετα θα καταδιώξει επιθετικά αυτόν που υπάρχει δίπλα του, ή αυτόν που θα στοχεύσει για ασήμαντους ουσιαστικά ή και ανύπαρκτους λόγους.

 

Τηλ.:+30-2108673651
Κιν.:+30-6944363370
Email:info@karpathiou.gr

Πηγή: www.karpathiou.gr