Διαστροφικούς ναρκισσιστές (διεστραμμένους νάρκισσους) ή ενίοτε εκμεταλλευτές, θα βρεις παντού. Σε μια σχέση, στην εργασία, στην οικογένεια: μπορεί να είναι κι ο/η σύζυγός σου, ο φίλος σου ή η φίλη σου, ένας συγγενής, ένα αφεντικό, ένα μακρινό μέλος της οικογένειας…

Φαίνονται εκ πρώτης όψης φιλικοί κι αξιολάτρευτοι, αλλά θα έλεγα ότι είναι περισσότερο κλειστοί τύποι απ’ ό,τι θέλουν να δείχνουν. Διαθέτουν τα πάντα για να σε ευχαριστήσουν με τη γοητεία και την κολακεία τους.

Ωστόσο, η επαφή με αυτούς τους ανθρώπους μπορεί να αποβεί καταστροφική λόγω της τοξικότητάς τους.

Δυσφορία, ενοχή κι υποβιβασμός είναι τα πιο ανησυχητικά συμπτώματα μιας τέτοιας συναναστροφής. Οι άνθρωποι με αυτή την παθολογία έχουν ένα στόχο: τη σύνθλιψη της προσωπικότητάς σου ώστε να αισθανθούν ανώτεροι. Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά ενός τέτοιου τοξικού ατόμου;

Πρώτα απ’ όλα, ο διαστροφικός ναρκισσιστής δεν κάνει ποτέ λάθη. Η επαναλαμβανόμενη φράση «δεν κάνω ποτέ λάθος» ή «έχω πάντα δίκιο» είναι μια αδιαμφισβήτητη ένδειξη αυτού του τύπου προσωπικότητας. Ταυτόχρονα, ο διαστροφικός ναρκισσιστής επιδιώκει πάση θυσία να αποφεύγονται οι συγκρούσεις ώστε να δίνει πάντα την καλύτερη εικόνα του εαυτό του και προκειμένου να μην αποκαλύπτει ποτέ την ενοχή του, ρίχνει το φταίξιμο πάντοτε σε κάποιον άλλο.

Θα μπορούσαμε να αναφερθούμε στο μη δόκιμο πλέον όρο διχασμένη προσωπικότητα γι’ αυτό το είδος διαταραχής της προσωπικότητας. Πράγματι, ο διαστροφικός ναρκισσιστής δεν καταπιέζει ποτέ τις παρορμήσεις του από φόβο μην υποβληθεί σε βαθύ συναισθηματικό πόνο. Για να απαλλαγεί απ’ την ενοχή, μεταφέρει το φταίξιμο σε κάποιον άλλο και περνάει ο ίδιος για το θύμα. Με αυτό το τέχνασμα που ονομάζεται προβολική ταύτιση, ενώ υποφέρει εξαιτίας των πραγμάτων που υπέστη απ’ το/τη σύζυγο, το φίλο, το συγγενή κλπ, κρατά πάντα την καλύτερη εξωτερική εικόνα του εαυτού του.

Αλλά το καλύτερο όπλο του διαστροφικού ναρκισσιστή είναι ο λόγος, διαστρεβλωμένος και κακοποιημένος. Με αυτόν τον τρόπο, η γλώσσα χρησιμεύει ως εργαλείο, όχι μόνο για να έχει την εντύπωση του ελέγχου και της εξουσίας πάνω στον άλλους, αλλά και για να αισθάνεται ανώτερος επ’ αόριστο.


Στο ίδιο πλαίσιο, ο διαστροφικός ναρκισσιστής έχει κι ένα άλλο πιο καταστροφικό εργαλείο: πρέπει να υποτιμά τον άλλον προκειμένου να αισθάνεται ανώτερος, καθώς η έννοια του ναρκισσισμού υποδηλώνει την υπερβολική αγάπη που έχει για τον εαυτό του. Προσπαθεί να συλλέξει όμορφα αντικείμενα ή διατηρεί σχέσεις με πολύ ελκυστικά άτομα με ένα αμιγώς διεστραμμένο σκοπό: να δώσει την εντύπωση ότι είναι πολύ σημαντικός. Αποκτά έτσι δύναμη κι αξία απέναντι στους άλλους, επειδή το θύμα του, εξευτελισμένο, γεμάτο ενοχές και πλήρως ελεγχόμενο, φαίνεται να είναι εντελώς διαταραγμένο ψυχικά, υπό την κυριαρχία όμως του διαστροφικού ναρκισσιστή.

Το φαινομενικά διαταραγμένο θύμα του διαστροφικού ναρκισσιστή πρέπει επίσης να απομονωθεί για να μπορεί να ελεγχθεί καλύτερα. Αν το θύμα παραμείνει στο έλεος του διαστροφικού ναρκισσιστή για πάρα πολύ καιρό, θα του είναι πολύ δύσκολο να συνειδητοποιήσει την ανώμαλη κατάσταση και θα έχει δυσκολίες να λύσει τα δεσμά αυτής της διεστραμμένης υποτέλειας που του είχε επιβληθεί.

Ωστόσο, η εφήμερη φύση της εξουσίας πάνω στο θύμα είναι πηγή άγχους για το διαστροφικό ναρκισσιστή που προσπαθεί πάση θυσία να υποτιμήσει περαιτέρω το θύμα του και να το κατηγορήσει, από φόβο μήπως εγκαταλειφθεί.

Τέλος, ο καλύτερος τρόπος για να επιτύχει τον σκοπό του, είναι ο αντιπερισπασμός: χρησιμοποιώντας ένα τρίτο πρόσωπο (ή τα άτομα γύρω του), αρχίζει να δυσφημεί το θύμα του, προστατεύοντας και διατηρώντας έτσι την καλύτερη εξωτερική του εικόνα.

Προκειμένου να ξεφύγεις απ’ την κυριαρχία του, ακολούθησε τις παρακάτω συμβουλές, στις οποίες ψυχαναλυτές και ψυχολόγοι συγκλίνουμε ομόφωνα:

– Επανασυνδέσου με αγαπημένα σου πρόσωπα εξηγώντας τους τα γεγονότα.
– Σταμάτησε να δικαιολογείς διαρκώς τον εαυτό σου, ακόμη και μπροστά σε όλους, επειδή ο διαστροφικός ναρκισσιστής αισθάνεται ότι είναι πάντα σε θέση ισχύος.
– Τόλμησε να τον μισήσεις γιατί αυτό το πένθος μπορεί να είναι σωτήριο.
– Κράτησε τις αποστάσεις σου και μην έχεις καμία επαφή μαζί του, γιατί ενδεχόμενα αντίποινα από μεριά σου, θα σε μετέτρεπε αυτομάτως κι εσένα σε ένα διαστροφικό ναρκισσιστή.


Ενδεικτική βιβλιογραφία :
Jean-Charles Bouchoux, Les pervers narcissiques Qui sont-ils? Comment fonctionnent-ils ? Comment leur échapper ?,  Eyrolles, 2013
Isabelle Nazare-Aga, Manipulateurs sont parmi nous, éditions de l’Homme, 1997

Συντάκτης: Michel Bizet
Επιμέλεια κειμένου: Πωλίνα Πανέρη

Πηγή: pillowfights.gr