Μια βασική αιτία άγχους είναι η τάση μας να σκεφτόμαστε με τρόπους που προκαλούν στρες.

Οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τον κόσμο με το δικό τους μοναδικό τρόπο, μετά μαθαίνουν να σκέφτονται με τρόπους που προκαλούν στρες και πολλαπλασιάζουν την εσωτερική τους ένταση. Το στρες δεν προκαλείται από γεγονότα αλλά από τη σκέψη.

« το μέλλον του καθενός θα πρέπει να είναι ο καρπός των σκέψεών του, γιατί αυτό που σκεφτόμαστε σήμερα και αύριο, τον άλλο μήνα και χρόνο, θα διαμορφώσει τη ζωή μας και θα καθορίσει το μέλλον μας. Καθοριζόμαστε από το μυαλό μας.» Earl Nightingale

Τα παιδιά δεν αποτελούν εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα. Πρέπει να μεγαλώνουν πιστεύοντας ότι είναι το άθροισμα των ίδιων τους των σκέψεων.

Όχι πια νήπια τύπου Α. (αγχωτικής σκέψης).

Τα παιδιά μπορούν να ανήκουν στην κατηγορία τύπου Α από πολύ νωρίς, αυτό εξαρτάται από εμάς, γι’ αυτό το λόγο πρέπει να εξετάσουμε τον τρόπο συμπεριφοράς μας στα παιδιά, ώστε να αποφεύγουμε την ενθάρρυνση μιας συμπεριφοράς τύπου Α.
Ακολουθούν πέντε χαρακτηριστικά που περιγράφουν το άτομο τύπου Α.

  1. Υπερβολικές επιδιώξεις.
  2. Ανταγωνιστικότητα
  3. Η πίεση του χρόνου.
  4. Ανυπομονησία.
  5. Υπερβολική οργάνωση.

Τα παιδιά διδάσκονται να μεγαλώνουν με άγχος, χωρίς εσωτερική γαλήνη όταν η ζωή τα γεμίζει με μηνύματα ενοχής.

Ακολουθούν μερικές τυπικές συμπεριφορές παραγωγής άγχους.

  • Ζείτε μία ζωή κάνοντας τα πάντα βιαστικά και απαιτείτε από τα παιδιά σας να διακρίνονται και να είναι παντού πρώτα.
  • Δεν αφήνετε ιδιωτική ζωή στα παιδιά σας. Επεμβαίνετε συνεχώς στη ζωή τους και ελέγχετε ό,τι κάνουν.
  • Δίνετε έμφαση στο να είναι μεγαλύτερα, δυνατότερα, εξυπνότερα από τα άλλα.
  • Αξιολογείτε τους βαθμούς του παιδιού σας και όχι αυτό που έμαθε ή αν είναι ευχαριστημένο από την επίδοσή του στο σχολείο.
  • Συγκρίνετε τα παιδιά σας με άλλα, κυρίως με τα αδέλφια τους.
  • Κάνετε αναφορές σε λάθη του παρελθόντος.
  • Κάνετε χρήση της ενοχής και της ενοχοποίησης.
  • Φροντίζετε να τα υποβιβάζετε τακτικά.
  • Τους θυμίζετε πόσα σας χρωστούν.
  • Δείχνετε κακοκεφιά όταν προτιμούν τη συντροφιά των φίλων από τη δικιά σας. Κοινώς προωθείτε την εξάρτηση έναντι της ανεξαρτησίας.
  • Τα διδάσκετε να ανησυχούν.
  • Χρησιμοποιείτε φράσεις που υπογραμμίζουν το φόβο, την ενοχή ή την εξωτερική κρίση. Π.χ. «Ποτέ μην μιλάς σε ξένους.», «μην πλησιάζεις στο νερό πριν μάθεις να κολυμπάς.», «τι θα έλεγε η γιαγιά σου αν σε έβλεπε να φέρεσαι έτσι;», «τι θα πει ο κόσμος;» .
  • Φορτώνετε τα παιδιά με μη ρεαλιστικούς στόχους και κριτήρια.
  • Αρνείστε να δεχτείτε τις τυπικές συμπεριφορές της ηλικίας των παιδιών , ζητώντας από εκείνα να φερθούν σαν μεγαλύτεροι και έπειτα τα τιμωρείτε αν δεν εκπληρώσουν τις προσδοκίες σας.
  • Τιμωρείτε τα παιδιά χωρίς να έχετε φροντίσει να καταλάβουν την τιμωρία με το δικό τους μυαλό.
  • Παραπονιέστε για τη ζωή σας μπροστά στα παιδιά. Με αυτόν τον τρόπο να ενθαρρύνετε να παραπονιούνται και να γκρινιάζουν.
  • Λέτε «ναι», όταν στην ουσία εννοείτε «όχι». Έτσι τα διδάσκετε να κρύβουν τα πραγματικά τους συναισθήματα και να προσποιούνται.
  • Δέχεστε τις δικαιολογίες των παιδιών ενώ ξέρετε ότι απλώς προσπαθούν να αποφύγουν τις ευθύνες τους. Έτσι μαθαίνουν να λένε ψέματα και να διαστρεβλώνουν την αλήθεια.
  • Διορθώνετε συνεχώς τα παιδιά μπροστά στους άλλους.
  • Διδάσκετε τα παιδιά να ανταγωνίζονται συνεχώς τους άλλους.
  • Δείχνετε ανυπομονησία απέναντι στο ρυθμό της ζωής τους.
  • Δεν μιλάτε μαζί τους για τη ζωή τους, τις ανησυχίες, τους φόβους τους. Λειτουργείτε σαν κριτής, δικαστής αντί να είστε ο έμπιστος, ο φίλος και ο σύμβουλος.

Αυτές είναι μερικές από τις συμπεριφορές που προκαλούν στα παιδιά άγχος. Κανείς δεν είναι πρόθυμος να παραδεχτεί πως θέλει να προκαλεί άγχος στα παιδιά. Παρ’ όλα αυτά είναι αλήθεια πως πολλές από τις συμπεριφορές μας δεν έχουμε κατανοήσει τι αντίκτυπο μπορεί να έχουν στη ζωή των μικρών μας. Καλό λοιπόν είναι να ενημερωνόμαστε.

Είναι κρίμα, γονείς που δίνουν βάση στην διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους, να πέφτουν σε ατοπήματα λόγω άγνοιας. Μετά από την μελέτη μου τις τελευταίες δύο εβδομάδες συνειδητοποίησα, για ακόμα μία φορά,  ότι πάντα θα υπάρχει περιθώριο βελτίωσης.

Τέλος, θα αναφέρω κάποιες στρατηγικές για παιδιά χωρίς άγχος.

  • Δώστε στα παιδιά την ευκαιρία να μάθουν τι είναι γαλήνη και η εσωτερική ειρήνη μέσα στη ζωή τους. Μιλήστε μαζί τους για αυτά που συμβαίνουν μέσα τους.
  • Αφήστε τα παιδιά να αναπτύξουν τον δικό τους ρυθμό. Δεν χρειάζεται να βρεθούν από νωρίς στις πρώτες θέσεις της ζωής.
  • Διδάξτε τα παιδιά ότι το στρες προέρχεται από τον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται και όχι από τους άλλους ανθρώπους ή καταστάσεις τις ζωής. Μην δικαιολογείτε το στρες τους λέγοντάς τους «αυτός ο δάσκαλος σε πιέζει πολύ» ή «έχουμε οικονομικά προβλήματα , γι’ αυτό καταλαβαίνω που νιώθεις άσχημα.». Αυτές είναι οι εύκολες υπεκφυγές που επιτρέπουν στα παιδιά να εφαρμόζουν τον αγχωτικό τρόπο σκέψης. Διδάξτε στα παιδιά (αφού διδαχτείτε πρώτα) να εφαρμόζουν τον έλεγχο του νου.
  • Απαλλάξτε τα παιδιά από την πίεση της τελειότητας, αφού πρώτα φροντίσετε να κάνετε αυτό που κάνετε επειδή το διαλέγετε και όχι για να φανείτε τέλειοι.
  • Προσπαθήστε να δημιουργήσετε μια ατμόσφαιρα γαλήνης. Είναι για όλους ωφέλιμο να ζουν ζωή γαλήνια, κυρίως για τα παιδιά. Αν είστε νευρικοί, σχολαστικοί, πιεστικοί, αυταρχικοί, ευέξαπτοι ή έχετε κάποιο στοιχείο στην προσωπικότητά σας που είναι δυσάρεστο για τους άλλους, τότε κάντε μία προσπάθεια να το αλλάξετε. Μάθετε να δαγκώνετε τη γλώσσα σας και να αναβάλλετε ένα ξέσπασμα για λίγα λεπτά. Αν καταφέρετε με την τεχνική αυτή, να αποφύγετε μια άσχημη σκηνή, θα έχετε προφυλάξει το περιβάλλον σας από αρκετό στρες.
  • Χαρίστε στα παιδιά την πολυτέλεια της μοναχικότητας. Μην τα πιέζετε να βρίσκονται συνεχώς με άλλους ανθρώπους. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να μένουν μόνα τους. Διδάξτε τους να αγαπούν τα βιβλία. Τα παιδιά που από πολύ νωρίς έχουν μάθει να αγαπάνε τα βιβλία ποτέ στη ζωή του δεν θα βρεθού να μην έχουν τίποτα να κάνουν.
  • Φροντίστε να αντιμετωπίζετε πάντα το κάθε παιδί σαν μοναδικό, ολοκληρωμένο άτομο, που ποτέ δεν θα πρέπει να συγκρίνεται με κανέναν άλλον ιδιαίτερα με τα αδέρφια του.
  • Προσπαθήστε να απαλλάξετε το παιδί σας από την ανάγκη της απόκτησης εξωτερικών ανταμοιβών.
  • Αφού επισημάνετε στο παιδί το λάθος του και το «τιμωρήσετε» γι’ αυτό ή του επιβάλλετε οποιαδήποτε άλλη συνέπεια, ξεχάστε το. Μη του θυμίζετε συνέχεια το τι έκανε και το πόσο άσχημα εξακολουθείτε να νιώθετε γι’ αυτό.
  • Προσπαθήστε να μην χρησιμοποιείτε φράσεις που δημιουργούν ενοχή στα παιδιά. Π.χ. «πρέπει να ντρέπεσαι για τον εαυτό σου», «όταν το κάνεις αυτό, πληγώνεις τη μαμά», «θα σε τιμωρήσει ο Θεός γι’ αυτό που κάνεις», «κάποτε θα πληρώσεις γι’ αυτό», «πως τολμάς να φέρεσαι έτσι έπειτα από αυτά που έχω κάνει για σένα;». Αντί αυτών, χρησιμοποιήστε φράσεις που τα προτρέπουν προς την υπευθυνότητα. Μην ξεχνάτε σε κανένα δεν αρέσει να τον προσβάλουν ανεξάρτητα από το πόσο μικρός είναι. Δεν νομίζω πως σας αρέσει να σας δείχνει κάποιος τα ελαττώματα σας και να σας λέει πόσο άσχημοι είστε.
  • Σταματήστε να γίνεστε κι εσείς ο ίδιος θύμα της ενοχής και προσπαθήστε να δώσετε το παράδειγμα ενός ατόμου που επιλέγει την υπευθυνότητα και όχι την αυτοενοχοποίηση.
  • Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας στις προσπάθειες τους για ανεξαρτητοποίηση.
  • Φροντίστε να έχετε τους δικούς σας στόχους, ξέχωρους από τα παιδιά σας.
  • Διδάξτε τα παιδιά σας, μέσα από το παράδειγμά σας, να αποκτήσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση αντί να ανησυχούν για τον εαυτό τους.
  • Βοηθήστε τα παιδιά και τους προέφηβους, διδάσκοντάς τους την προσωπική ασφάλεια, αντί να τους φορτώνετε με αφύσικους φόβους.
  • Αφήστε τα παιδιά να ορίσουν μόνα τους στόχους τους. Μην ανακατεύεστε στα όνειρά και την ελευθερία τους, παρά να τα ενθαρρύνετε θετικά.
  • Στην συμπεριφορά σας με ένα παιδί, μην ξεχνάτε την ηλικία του.
  • Αν τιμωρήσετε ένα παιδί για κάτι, φροντίστε να είστε σίγουροι ότι ξέρει το λόγο.
  • Αποφύγετε να διορθώνετε τα παιδιά μπροστά στους άλλους.
  • Ζήστε με τα παιδιά σας τώρα. Τα παιδιά δεν βλέπουν το μέλλον όπως το βλέπετε εσείς. Είναι προτιμότερο να βρίσκεστε μαζί τους αυτήν τη στιγμή, αντί να τους θυμίζετε συνεχώς πού θα βρεθούν εκείνα κάποτε. Κάθε στιγμή είναι ανεπανάληπτη που μπορεί να δώσει αλλά και να πάρει από το παιδί.
  • Προσπαθήστε να απαλλάξετε τα παιδιά σας από τον υπερβολικό προγραμματισμό, ώστε να ζήσουν μερικές εμπειρίες αυθορμητισμού. Αν ξεφορτωθείτε μερικούς από τους κανόνες και τις άκαμπτες σκέψεις σας γύρω από το τι χρειάζονται τα παιδιά και αν προτιμήσετε να καθορήσετε τις ανάγκες τους , παρατηρώντας απλά τη συμπεριφορά τους, θα βρείτε τη ζωή πολύ πιο ευχάριστη.
  • Βγάζετε τα παιδιά στην εξοχή, όσο πιο συχνά μπορείτε. Η φύση ανακουφίζει από το άγχος, τόσο σε μας όσο και στα παιδιά. Η ζωή στην εξοχή είναι ένας θαυμάσιος τρόπος να διδάξετε στα παιδιά πώς να απαλλάσσονται από το άγχος για όλη τους τη ζωή.

Η γνώση είναι πολυτέλεια. Πολυτέλεια που δεν φορολογείται και που μετατρέπεται σε όπλο επίτευξης ονείρων και στόχων.
Σας ευχαριστώ όλους που διαβάζετε τα άρθρα μου. Αυτό γιατί μου δίνει το κίνητρο να μελετώ, προκειμένου να μοιραστώ μαζί σας, τις γνώσεις μου, με ένα και μοναδικό στόχο «όλο και περισσότερα ευτυχισμένα παιδιά».

ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΑ

  • Πτυχίο: Προσχολικής Αγωγής Δραστηριοτήτων Δημιουργίας και Έκφρασης
  • Βεβαίωση σπουδών: Μεθοδολογία Αναλυτικού Προγράμματος Παιδικού Σταθμού και Νηπιαγωγείου
  • Δίπλωμα Πιστοποίησης Επαγγελματικής Κατάρτισης